«Μείζον ζήτημα η προστασία των έργων τέχνης» – Ομιλία Βουλευτή Π.Ε. Καβάλας της Νέας Δημοκρατίας Αγγελικής Δεληκάρη

Τη σημασία της θεσμοθέτησης ενός επαρκούς νομικού πλαισίου το οποίο θα αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την κατασκευή και διακίνηση πλαστών έργων τέχνης, ενώ παράλληλα θα προστατεύει από κακόβουλες ενέργειες και συνεπακόλουθη φθορά τα μνημεία του υλικού μας πολιτισμού επισήμανε η Βουλευτής Π.Ε. Καβάλας της Νέας Δημοκρατίας Αγγελική Δεληκάρη.

Η κυρία Δεληκάρη, έχοντας επιπλέον και την ιδιότητα της Γραμματέως της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής στάθηκε στο ότι το νομικό πλαίσιο πάνω στα ζητήματα που θίγει το υπό ψήφιση νομοσχέδιο έχρηζε επικαιροποίησης, ώστε να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις που δημιουργεί η διαρκείς τεχνολογική εξέλιξη.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, τόνισε η κυρία Δεληκάρη, βάζει κανόνες. Ενισχύει τη διαφάνεια. Δεν καταπολεμά, αλλά προλαμβάνει. Γιατί η προστασία της πολιτισμικής μας κληρονομιάς, των έργων τέχνης, αποτελεί καθήκον και υποχρέωση, όχι μόνο απέναντι στους προγόνους μας, αλλά περισσότερο απέναντι στις επόμενες γενιές.

Στην αρχή της ομιλίας της η κυρία Δεληκάρη εξέφρασε τα συλλυπητήριά της στις οικογένειες των θυμάτων και των τραυματιών των δύο πολύ θλιβερών συμβάντων που συγκλόνισαν τη χώρα μας τις τελευταίες ημέρες, του ατυχήματος στο εργοστάσιο των Τρικάλων, αλλά του τροχαίου δυστυχήματος στη Ρουμανία, με θύματα φιλάθλους του ΠΑΟΚ που ταξίδευαν για να παρακολουθήσουν αγώνα της ομάδας τους.

 

Ακολουθεί η ομιλία της κυρίας Δεληκάρη

Κύριε Πρόεδρε

Κυρία Υπουργέ

Κύριε Υφυπουργέ

Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,

Καταρχήν θα ήθελα να εκφράσω τα θερμά μου συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων, των γυναικών που έχασαν με τραγικό τρόπο τη ζωή τους την ώρα της εργασίας τους και τα περαστικά μας στους τραυματίες.

Δυστυχώς η χθεσινή ημέρα έφερε ένα ακόμη δυσάρεστο, το τροχαίο δυστύχημα στη Ρουμανία, με αποτέλεσμα το θάνατο των φίλων του ΠΑΟΚ που ταξίδευαν για να παρακολουθήσουν αγώνα της ομάδας τους. Τα θερμά μου συλλυπητήρια στους οικείους τους, καθώς και ευχές για ταχεία ανάρρωση στους τραυματίας.

Κι έρχομαι στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο,

Η Τέχνη δεν αποτελεί απλώς έκφραση αισθητικής ή πολιτιστικό στολίδι μιας οποιασδήποτε κοινωνίας. Είναι κυρίως φορέας ιστορικής μνήμης, συλλογικής ταυτότητας και πνευματικής συνέχειας. Τα έργα τέχνης από την Αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή ενσωματώνουν αξίες, ιδέες και νοήματα που ξεπερνούν τον χρόνο.

Ωστόσο στις μέρες μας συχνά η τέχνη βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές απειλές: τον βανδαλισμό και τη διακίνηση πλαστών έργων. Για τον λόγο αυτό, η θεσμοθέτηση ενός σαφούς, αυστηρού και αποτελεσματικού νομοθετικού πλαισίου για την προστασία των έργων τέχνης είναι επιτακτική.

Η πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού με το υπό συζήτηση σχέδιο νόμου επιδιώκει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα να βάλει μια τάξη σε έναν χώρο που αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις. Στην επεξεργασία που προηγήθηκε στην αρμόδια Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τις απόψεις των ειδικών, αλλά και να μας παρουσιαστεί με σαφήνεια η στόχευση του Νομοσχεδίου, τόσο από την ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, την Υπουργό μας Λίνα Μενδώνη και τον Υφυπουργό Ιάσωνα Φωτήλα, όσο και από την εισηγήτρια της πλειοψηφίας, την αγαπητή συνάδελφο Ζωή Ράπτη. Θα προχωρήσω εν συντομία σε ορισμένες διαπιστώσεις που θεωρώ ιδιαίτερα χρήσιμες.

Ο βανδαλισμός έργων τέχνης αποτελεί πράξη που πλήττει όχι μόνο το ίδιο το φυσικό αντικείμενο αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Η καταστροφή ή η αλλοίωση ενός έργου δεν περιορίζεται στην υλική ζημία, συνιστά ταυτόχρονα απώλεια πολιτιστικού κεφαλαίου, ορισμένες φορές ανεπανόρθωτη. Παρόλα αυτά, σε πολλές περιπτώσεις, το ισχύον νομικό πλαίσιο αντιμετωπίζει τέτοιες πράξεις με ανεπαρκείς κυρώσεις ή ασαφείς διατάξεις, γεγονός που δεν λειτουργεί αποτρεπτικά, όπως θα έπρεπε. Η θεσμοθέτηση ειδικής νομοθεσίας με σαφή ορισμό των αδικημάτων, αυστηρότερες ποινές και εξειδικευμένες διαδικασίες δίωξης ενισχύει ουσιαστικά την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Παράλληλα, εξίσου σοβαρό πρόβλημα συνιστά η διακίνηση πλαστών έργων τέχνης. Η παράνομη αυτή δραστηριότητα υπονομεύει την αξιοπιστία της αγοράς τέχνης, πλήττει οικονομικά τόσο τους δημιουργούς όσο και τους συλλέκτες. Δίχως ένα ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο που να ρυθμίζει την πιστοποίηση, την ιχνηλασιμότητα και τον έλεγχο της προέλευσης των έργων, η αγορά καθίσταται ευάλωτη σε κυκλώματα απάτης. Η θέσπιση μηχανισμών ελέγχου, η υποχρεωτική τεκμηρίωση της αυθεντικότητας και η αυστηρή ποινική αντιμετώπιση της πλαστογραφίας αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Επιπλέον, ένα σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο δεν θα πρέπει να έχει μόνο κατασταλτικό χαρακτήρα αλλά και προληπτικό. Η πρόβλεψη μέτρων για την ασφάλεια μουσείων, γκαλερί και δημόσιων χώρων, η εκπαίδευση επαγγελματιών του χώρου, καθώς και η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την αξία των έργων τέχνης, αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής προστασίας. Ο νόμος, όταν συνδυάζεται με παιδεία και ενημέρωση, μπορεί να διαμορφώσει κουλτούρα σεβασμού προς την τέχνη.

Τέλος, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η θεσμοθέτηση ενός τέτοιου πλαισίου στέλνει ένα ισχυρό και πολυεπίπεδο μήνυμα: πως η κοινωνία, και η Πολιτεία μας, αναγνωρίζει την τέχνη ως δημόσιο αγαθό και δεσμεύεται ενεργά για τη διαφύλαξή της. Σε έναν κόσμο όπου η πολιτιστική κληρονομιά απειλείται ολοένα και περισσότερο, η νομική θωράκιση των έργων τέχνης αποτελεί πράξη ευθύνης απέναντι στο παρελθόν, το παρόν και τις μελλοντικές γενιές.

Συνεπώς, η θεσμοθέτηση ενός σαφούς και αυστηρού νομοθετικού πλαισίου για την προστασία των έργων τέχνης από βανδαλισμούς και τη διακίνηση πλαστών έργων δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της πολιτιστικής μας ταυτότητας και για την προάσπιση της ίδιας της αξίας της τέχνης.

Για όλους αυτούς τους λόγους χαιρετίζω τη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού και σας καλώ να την υπερψηφίσετε.