“Πείραμα διασποράς πετρελαιοκηλίδας στον Κόλπο Καβάλας” αναλύει ο καθηγητής Μηχανικών Περιβάλλοντος Γιώργος Συλαίος
Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης πραγματοποίησε ένα πείραμα διασποράς πετρελαίου στην θάλασσα στην περιοχή του Φιδονησίου κατά την διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Ο καθηγητής Μηχανικών Περιβάλλοντος κ. Γιώργος Συλαίος υπογράμμισε ότι πέτυχαν μία πολύ σημαντική πρόοδο.
Συγκεκριμένα ανέφερε ότι “Πράγματι ένα πρωτότυπο πείραμα προσομοίωσης της διασποράς μιας πετρελαιοκηλίδας έγινε το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε στον Κόλπο Καβάλας. Ξεκινήσαμε από το Φιδονήσι και παράλληλα τρέχαμε και ένα μαθηματικό μοντέλο που προβλέπει που θα κινηθεί η πετρελαιοκηλίδα. Γιατί θέλαμε να δούμε αν το μαθηματικό εργαλείο που έχουμε στο εργαστήριο είναι αξιόπιστο και μπορεί να μας δώσει αποτελέσματα. Φυσικά δεν ρίξαμε πετρέλαιο, αλλά μία συστοιχία 10 σφαιριδίων που κινούνται παθητικά στο νερό με βάση τα ρεύματα και τον κυματισμό, και η κίνησή τους προσομοιάζει με αυτή μιας πετρελαιοκηλίδας.
Κάθε σφαίρα έχει διάμετρο 12 εκατ. και βάρος 700 γρ. και διαθέτει στο εσωτερικό της ένα σύστημα γεω-εντοπισμού και εκτίμησης οριζόντιας και κατακόρυφης μετατόπισης GPS/GNSS. Έτσι προσδιορίζεται πολύ καλά η θέση κάθε σφαίρας. Οι σφαίρες κινούνται παθητικά μέσα στο νερό με τα ρεύματα και τα κύματα και εμείς έτσι μπορούμε να υπολογίζουμε με πολύ μεγάλη ακρίβεια την ταχύτητα του ρεύματος του επιφανειακού μια και αυτές επιπλέουν και από την κατακόρυφη μετατόπισης υπολογίζουμε το ύψος του κύματος.
Από την οριζόντια μετατόπιση κάθε σφαίρας υπολογίζεται η ταχύτητα και διεύθυνση του επιφανειακού ρεύματος, ενώ από την κατακόρυφη μετατόπιση υπολογίζεται το ύψος κύματος που επικρατεί στην περιοχή. Οι σφαίρες παρακολουθούνται δορυφορικά και η θέση τους αποτυπώνεται με ακρίβεια σε ηλεκτρονική πλατφόρμα”.
ΚΑΙ ΑΛΛΗ ΜΕΛΕΤΗ
Την ίδια ώρα, μια άλλη ομάδα του ΔΠΘ προέβλεπε την κίνηση των παθητικά κινούμενων σφαιριδίων με ένα μαθηματικό ομοίωμα διασποράς πετρελαιοκηλίδας. “Στόχος του πειράματος ήταν να εκτιμηθεί το σφάλμα των μαθηματικών προγνώσεων και να βρεθεί τρόπος ελαχιστοποίησής του.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικά καθώς απέδειξαν ότι οι μαθηματικές προγνώσεις τέτοιων εργαλείων είναι πολύ κοντά στις πραγματικές διεργασίες που συμβαίνουν στο φυσικό περιβάλλον. Έτσι είχαμε ένα πολύ μικρό σφάλμα άρα έχουμε μια πολύ σημαντική πρόοδο. Και για να γίνει η πιστοποίηση ή θα πρέπει να γίνει μια πολύ μεγάλη πετρελαιοκηλίδα και αυτό έγινε το 2022 στην Συρία με την κηλίδα να πηγαίνει στην Τουρκία. Εκεί κάναμε πρόβλεψη για το που θα πάει η κηλίδα και με δορυφόρο βλέπαμε καθημερινά αν επαληθευόμαστε.
Η πρόβλεψη μας είχε κάποιες αποκλίσεις, κάναμε έτσι τροποποιήσεις και τώρα είμαστε πολύ πιο κοντά. Άρα μιλάμε για μια ικανοποιητική εφαρμογή που θα μας βοηθήσει πολύ.
Τα σφαιρίδια μας τα δάνεισε το Πορτογαλικό Ινστιτούτο INESCTEC στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ILIAD, ενώ το πείραμα γινόταν ταυτόχρονα στην Ελλάδα από το ΔΠΘ και στην Νορβηγία από την SINTEF Ocean.
Στα πλαίσια του ILIAD το ΔΠΘ αναπτύσσει το πρώτο ψηφιακό δίδυμο για επεισόδια ατυχηματικής διαρροής πετρελαίου στο Θρακικό Πέλαγος (Digital Tw in for Oil Spill Incidents in Thracian Sea)” τόνισε καταληκτικά.